Gevoel & Behoefte

Gevoel? Hoezo doet dat ertoe?

Mijn pleidooi is om weer te leren voelen, en dat gevoel te leren waarderen én inzetten. Gevoel levert je onmisbare informatie en is sneller dan je verstand. Door gevoel en verstand te leren samenwerken maak je ruimte voor je unieke potentieel!

Zonder gevoel functioneer je niet, als mens. Zonder gevoel doet niets ertoe, kun je geen keuzes maken. Motivatie ontbreekt. Het leven wordt vlak, zonder ups of downs. En wanneer je er niets bij voelt, verliezen relaties hun waarde.

aanpak

Wil je meteen aan de slag, download dan deze pdf.

Als je meer wilt weten over deze methode en de achtergrond, lees dan verder.

Een afspraak maken om te bespreken wat ik voor je kan betekenen? Dat kan via deze link.

Our gut feelings signal what is safe, life sustaining, or threatening, even if we cannot quite explain why we feel a particular way. Our sensory interiority continuously sends us subtle messages about the needs of our organism.

If you have a comfortable connection with your inner sensations – if you can trust them to give you accurate information – you will feel in charge of your body, your feelings, and your self. – Bessel van der Kolk, The body keeps the score

uitgangspunten

De methode Gevoel & Behoefte gaat ervan uit dat gevoel een signaal is, vanuit jezelf. Jouw ‘systeem‘ signaleert dat er iets ontbreekt, en dat doet ertoe voor jouw welzijn. Er is iets nodig, om fysiek, emotioneel of mentaal (weer) in balans te komen. Je wordt in feite opgeroepen om te voorzien in een behoefte.

Wat zíjn eigenlijk behoeften? De aanname is dat alles wat je doet – bewust of onbewust – gericht is op het vervullen van je behoeften. Deze behoeften zijn universeel, maar ook tijd- en contextgebonden.
Het werk van Abraham Maslow beschrijft de gelaagdheid van onze behoeften, oplopend van overlevingsmotieven, naar sociale motieven en groei-motieven. In de bekende pyramide van Maslow zijn dit de vijf lagen:

5. behoefte aan zelfontplooiing

4. behoefte aan erkenning en respect (succes, prestige, status)

3. sociale behoeften (erbij horen, vriendschap, liefde)

2. behoefte aan veiligheid en zekerheid (eigen plek, economische zekerheid)

1. fysiologische behoeften (eten, drinken, zuurstof, gezelschap)

voorbeelden?

Ik geef je een paar alledaagse voorbeelden van Gevoel & Behoefte:

Bij het uitstappen uit de trein laat de menigte op het perron nauwelijks ruimte. Er is zelfs iemand die zich naar binnen dringt, terwijl er nog wordt uitgestapt. Het roept bij mij een gevoel op van ergernis; ik heb behoefte aan respect, voor medemens en spelregels.
Mijn collega lijkt niet écht te luisteren naar wat ik inbreng. Er komt geen reactie; niet instemmend, afwijzend of als vraag. Ik voel me moedeloos, en ook wat treurig. Mijn behoefte om gehoord te worden (en misschien ook wel om serieus genomen te worden) wordt hier niet vervuld.
Een huisgenoot heeft de neiging overal spullen te laten liggen, je kunt als het ware zijn spoor door het huis volgen. Ik voel me onrustig bij de aanblik; het past niet bij m’n behoefte aan overzicht, orde en rust.

vervullen van je behoefte …

Je hebt nu zicht op de behoefte die onder je gevoel / emotie ligt. In plaats van het uitleven van die emotie – de ergernis, moedeloosheid en onrust in bovenstaande voorbeelden – wat vaak tot botsing en onbegrip leidt, is de vraag nu: hoe kan ik zorgen dat deze behoefte (zo goed mogelijk) wordt vervuld?

In het eerste voorbeeld zal je behoefte niet snel vervuld worden door je mede-passagiers … maar misschien helpt het je wél om te beseffen dat hier jouw behoefte aan respect in het geding is. Je begrijpt beter waar het je om gaat en bent hiermee de primaire ergernis voorbij.

In het tweede en derde voorbeeld zijn er wél anderen die je kunt aanspreken. Je komt daarbij niet vanuit je primaire moedeloosheid of onrust, maar vanuit een oprechte behoefte. Door die met hen te delen, en te vragen om een paar minuten ongestoorde aandacht, of om wat meer orde in de gemeenschappelijke ruimte van het huis, maak je de kans veel groter dat de andere bereid is hieraan mee te werken.

resultaten

Wat bereik je met deze methode?

Verbinding: minder zelfkritiek, meer rust en oprechte verbinding, met jezelf en anderen.
Empathie: je leert (beter) luisteren naar de intenties achter andermans gedrag, in plaats van te werken met aannames of verwijten.
Zelfcompassie: je wordt je beter bewust van je eigen emoties en behoeften, en leert helder verwoorden wat voor jou van belang is.
Conflicthantering: je kunt samenwerken vanuit gelijkwaardigheid, en streven naar ‘win-win’.

achtergrond (van deze methode)

De aanpak is ontleend aan de theorie rond ‘Geweldloze Communicatie’, of ‘Verbindende Communicatie‘, ontwikkeld door Marshall Rosenberg. Vaak beter bekend in het Engels als ‘Non-Violent Communication‘ (NVC).

Het besef dat we allemaal gezien en gehoord willen worden staat centraal bij Geweldloze Communicatie (GC). GC ontwikkelt verbinding – met jezelf en de ander – door vrij van oordelen te leren praten. GC is ontwapenend, en helpt je conflicten oplossen en relaties verbeteren, zowel in je persoonlijk leven als in teams en organisaties.

meer lezen?

Herzien coaching & advies. Wat doe je met emoties? Inclusief oefenlijst gevoel & behoefte.

Herzien coaching & advies. Wat als je hele team ineens op de rem trapt?

Marshall Rosenberg (…). Unlocking Self-Understanding: The Journey of Compassion with Nonviolent Communication.
Rosenberg articulates how understanding and addressing our needs, rather than self-criticizing, fosters learning and self-respect.

Peil-Kauffman, K., (2020). The purpose of emotion. An overlooked self-regulatory sense.
Katherine Peil-Kauffman points out that both science and religion are guilty of misunderstanding emotion, missing its vital messages, even blaming the messenger. This article investigates the biophysical function of emotion as a sense that serves the purpose of self-regulation.

Eve & Paul Ekmann (2024). Atlas of Emotions.
Great interactive model to grow more familiar with emotions. Wander around, using the timeline on this website, to find out how the same trigger can create a different emotion and a different response.